ยาลดความอ้วน ควรใช้เมื่อไร ?

เมื่อไรจึงจะเรียกว่าอ้วน ง่ายที่สุดถ้าไม่มีเครื่องชั่งน้ำหนัก หรือเครื่องมืออย่างอื่น คือ ดูพุงตนเอง ถ้ามีพุง หรือโดยเฉพาะถ้าวัดรอบพุง (ตรงสะดือ) แล้วพบว่าใหญ่กว่าสะโพก (waist hip ratio) ก็ถือว่าอ้วนแล้ว แต่ถ้าเอาตามหลักสากลนิยม คือ ต้องตรวจหาดัชนีมวลกาย หรือ BMI (Body Mass Index) ซึ่งก็คือน้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัมหารด้วยความสูงเป็นเมตรกำลังสอง เช่น ผมที่มีน้ำหนักตัว 80 กก. สูง 1.78 เมตร
จะมี BMI เท่ากับ 80 หารด้วย 1.782 ซึ่งก็คือ 25.25 ค่าปกติของ BMI ตามคำนิยามขององค์การอนามัยโลกคือ 18.5-24.9 มากกว่านี้นิดหน่อยยังไม่เรียกว่าอ้วน เพียงแต่เรียกว่ามีน้ำหนักเกินหรือ overweight เท่านั้น ถ้าเกิน 29.9 จึงจะเรียกว่าอ้วน แต่เนื่องจากคนไทยและชาวเอเชียมีโครงสร้างที่เล็ก องค์การอนามัยโลกจึงกำหนดค่าปกติเป็น 18.5-23
การที่เราจะอ้วนอาจกล่าวได้โดยสรุปว่า เรารับประทานอาหารมากกว่าที่เราเอาไปใช้เป็นพลังงาน ทำให้สารอาหารที่เหลือถูกสะสมไว้ในรูปแบบของไขมัน ร่างกายของเราจะเผาผลาญพลังงาน 3 วิธี คือ หนึ่ง สำหรับความเป็นอยู่, ชีวิตประจำวันของเรา (basic) สอง ใช้ในการเผาผลาญอาหาร และสาม ใช้ในการออกกำลังกาย ฉะนั้นการที่จะลดความอ้วน เราจะต้องใช้พลังงานมากกว่าที่รับประทาน จำไว้ว่าเราไม่ได้อ้วนภายในวันเดียว เราจึงต้องไม่ลดน้ำหนักภายในวันเดียว
วิธีการลดน้ำหนักคือ รับประทานน้อยกว่าที่ออกกำลังกาย อาหารที่ควรรับประทานถ้าต้องการลดน้ำหนักคือ ผัก เห็ด ถั่ว เต้าหู้ ปลา เป็นหลัก พยายามไม่รับประทานแป้งและของหวาน เช่น ข้าว ขนมปัง มันฝรั่ง เค้ก ขนมหวาน น้ำหวาน น้ำตาล กะทิ มันสัตว์ หนังสัตว์ เครื่องใน ไข่แดง และควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ง่ายที่สุดคือ เดินเร็วๆ ทุกวัน วันละ 1 ชั่วโมง ถ้าไม่เคยทำควรปรึกษาแพทย์ก่อน
เมื่อไรจึงจะใช้ยาลดความอ้วน หลักการง่าย ๆ คือ หนึ่ง ต้องอ้วนจริง ๆ เท่านั้น คือมี BMI ประมาณ 30 กก/ม2 หลังให้การรักษาด้วยการควบคุมอาหาร และออกกำลังกายอย่างน้อย 3 เดือน หรือถ้ามี BMI ประมาณ 27 กก/ม2 หลังให้การรักษาด้วยการควบคุมอาหารและออกกำลังกายในผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดสูง และประเด็นที่สำคัญคือ ยาลดความอ้วนไม่ควรใช้ในผู้ที่มีอายุน้อยกว่า 18 ปี หรือสตรีตั้งครรภ์ โปรดอย่าใช้ยาลดความอ้วน โดยไม่จำเป็น เพราะมีผลเสียมากกว่าผลดีครับ